لیکوال: عبدالحمید نوروزي
حج او د هغه اړین مسائل (پنځمه برخه)
د حج ډولونه
حج په دریو برخو ویشل شوی دې:
۱. قِران حج؛
۲. تمتع حج؛
۳. مفرد حج
د قِران حج
قِران حج هغه وخت دی چې حاجي په یوه احرام کې د عمرې او حج نیت وکړي. د دې د کولو طريقه دا ده چې لومړی احرام وتړئ، بيا د احرام په نيت دوه رکعته لمونځ وکړئ، بيا د عمرې او حج نيت په دې ډول وکړئ: «اللهم انی ارید الحج و العمرة فیسرهما لی و تقبلهما منی» یا په پښتو کې دې ووایي: یا الله زه د حج او عمرې اراده لرم، زما حج او عمره راته اسانه کړه او زما څخه یې قبول کړه! بيا دې تلبيه ووایي (لږ ترلږه درې ځله تلبيه ووايي، تر درې ځله زيات ويل سنت دي) مکې ته له رسېدو وروسته لومړی مسجد الحرام ته ولاړ شئ او طواف وکړئ، بیا دوه رکعته د طواف لمونځ اداء کړي او د زمزم اوبه وڅښیي له دې وروسته دې د صفا او مروه تر منځ هڅه وکړي؛ له سعي وروسته دې خپل سره وخریي او په احرام کې دې پاتې شي؛ اوس یې عمره بشپړه شوه. بیا دې طواف قدوم وکړي چې د قران حاجي لپاره سنت دی، كه غواړي حج وكړي بايد د قدوم په طواف کې هم اضطباع (د احرام څخه دې ښۍ اوږه بهر کړي) وكړي او رمل وكړي. تر طواف قدوم او دوهم سعي وروسته په احرام کې پاتې کېږي تر څو چې د حج افعال اداء کړي او له احرام څخه ووځي.
د تمتع حج
د تمتع حج دا ده چې له ميقات څخه يوازې د عمرې په نيت احرام وتړي او دوه رکعته لمونځ وکړي، بيا دا نيت وکړي: «اللهم انی ارید العمرة فیسرها لی وتقبلها منی» يا په پښتو کې دې ووایي: ای خدایه زه د عمرې نیت لرم، ماته یې اسانه کړه او له ما څخه یې قبول کړه! له دې وروسته دې تلبیه ووایي . مکې ته له رسېدو وروسته باید لومړی طواف وکړي، بیا دوه رکعته لمونځ وکړي او د زمزم اوبه وڅښي. بیا دې هڅه وکړي او له احرام څخه دې ووځي؛ پدې کې د ویښتو لڼدول یا د سر خریل شامل دي. د احرام له وتلو وروسته حاجي ته د احرام ټول ممانعتونه لغوه کېږي او تر اتمې ورځې پورې خپلې عادي جامې اغوندي. په اتمه ورځ دې د حج د اداء کولو لپاره بيا احرام وتړي او له دوه رکعته لمانځه وروسته دې دا نيت وکړي: «اللهم انی ارید الحج فیسره لی و تقبله منی! ».
مفرد حج
یعنې يوازې حج ، ځکه له حج سره عمره نه کوي او يوازې حج کوي.
یواځې د حج کولو طریقه او څرنګوالی
په داسې حال کې چې له ميقات څخه يوازې د حج په نيت احرام وتړي او د احرام له اغوستلو وروسته دوه رکعته لمونځ وکړي بيا يې داسې نيت وکړي: «اللهم انی ارید الحج فیسره لی و تقبله منی» يا الله زه غواړم حج وکړم، زما لپاره یې اسانه کړه او راڅخه قبول یې کړه!
له دې وروسته دې تلبيه ووايي او مکې مکرمې ته له رسېدو وروسته دې طواف قدوم وکړي او دوه رکعته لمونځ دې وکړي او د زمزم اوبه دې وڅښي په همدې احرام دې حج وکړي.