Close Menu
  • د ژبې ټاکل
    • دری
    • English
  • کور پاڼه
  • ورځنی تحلیل
  • اسلام
    • نبي کریم ﷺ
    • قرآنکریم
    • مسلمان
    • عقیده
    • ایمان
    • عبادتونه
    • معاملات
    • فقه
    • جهاد
    • د اسلام شمایل
    • اسلامي اقتصاد
    • اسلامي مدیریت
    • اسلامي ثقافت
    • تصوف
    • جنایتونه
    • ممنوعیتونه
    • ابراهیمي ملت
    • د مهاجر تفسیر
    • احادیث شریف
  • دینونه
    • یهودیت
    • مسیحیت
    • بودیزم
    • هندویزم
    • سیکیزم
    • کنفوسیوسیزم
    • زرتشتيت
    • شیطان پرستي
  • نظریې
    • الحاد
    • سیکولاریزم
    • فیمنیزم
    • کپیټالیزم
    • لیبرالیزم
    • سوسیالیزم
    • ساینټولوژي
    • کمونیزم
    • ډیموکراسي
    • فاشیزم
    • فدرالیزم
    • مارکسیزم
    • ناسیونالیزم (ملي پالنه)
    • استعمار
    • فراماسونري
  • فتنې
    • معتزله
    • مرجئه
    • جهمیه
    • د خوارجو فتنه
    • د روافضو فتنه
    • د استشراق فتنه
    • د غامدیت فتنه
    • د قادیانیت فتنه
  • د امت مشران
    • صحابه کرام
      • حضرت ابوبکر صدیق رضی‌الله‌عنه
      • حضرت عمر فاروق رضی‌الله‌عنه
      • حضرت عثمان رضی‌الله‌عنه
      • حضرت علي رضی‌الله‌عنه
      • حضرت خالد بن ولید رضی‌الله‌عنه
      • حضرت فیروز دیلمی رضی‌الله‌عنه
      • حضرت عبدالله بن زبیر رضی‌الله‌عنه
    • امهات المؤمنین
    • اسلامي عالمان
      • علامه سید ابوالحسن ندوی رحمه الله
      • امام اعظم ابو حنیفه رحمه‌الله
      • امام بخاري رحمه‌الله
      • امام ترمذي رحمه‌الله
      • امام غزالي رحمه الله
      • شاه ولي الله دهلوي رحمه‌الله
      • سید جمال الدین افغان
      • مولانا جلال‌الدین محمد بلخي رومي رحمه‌الله
    • مسلمان واکمنان
      • سلطان صلاح الدین ایوبي رحمه‌الله
      • عمر بن عبدالعزیز رحمه‌الله
      • سلطان یوسف بن تاشفین رحمه‌الله
    • اسلامي ساینسپوهان
    • د علماوو ویناوې
  • تهذیب او تمدن
    • اسلامي تمدن
    • د ختیځ او لوېدیځ تمدنونه
    • د تاریخ له کرښو
  • بېلابېل
    • ړنا او تیاره
  • کتابتون
Facebook X (Twitter) Telegram WhatsApp
  • د ژبې ټاکل
    • دری
    • English
  • کور پاڼه
  • ورځنی تحلیل
  • اسلام
    • نبي کریم ﷺ
    • قرآنکریم
    • مسلمان
    • عقیده
    • ایمان
    • عبادتونه
    • معاملات
    • فقه
    • جهاد
    • د اسلام شمایل
    • اسلامي اقتصاد
    • اسلامي مدیریت
    • اسلامي ثقافت
    • تصوف
    • جنایتونه
    • ممنوعیتونه
    • ابراهیمي ملت
    • د مهاجر تفسیر
    • احادیث شریف
  • دینونه
    • یهودیت
    • مسیحیت
    • بودیزم
    • هندویزم
    • سیکیزم
    • کنفوسیوسیزم
    • زرتشتيت
    • شیطان پرستي
  • نظریې
    • الحاد
    • سیکولاریزم
    • فیمنیزم
    • کپیټالیزم
    • لیبرالیزم
    • سوسیالیزم
    • ساینټولوژي
    • کمونیزم
    • ډیموکراسي
    • فاشیزم
    • فدرالیزم
    • مارکسیزم
    • ناسیونالیزم (ملي پالنه)
    • استعمار
    • فراماسونري
  • فتنې
    • معتزله
    • مرجئه
    • جهمیه
    • د خوارجو فتنه
    • د روافضو فتنه
    • د استشراق فتنه
    • د غامدیت فتنه
    • د قادیانیت فتنه
  • د امت مشران
    • صحابه کرام
      • حضرت ابوبکر صدیق رضی‌الله‌عنه
      • حضرت عمر فاروق رضی‌الله‌عنه
      • حضرت عثمان رضی‌الله‌عنه
      • حضرت علي رضی‌الله‌عنه
      • حضرت خالد بن ولید رضی‌الله‌عنه
      • حضرت فیروز دیلمی رضی‌الله‌عنه
      • حضرت عبدالله بن زبیر رضی‌الله‌عنه
    • امهات المؤمنین
    • اسلامي عالمان
      • علامه سید ابوالحسن ندوی رحمه الله
      • امام اعظم ابو حنیفه رحمه‌الله
      • امام بخاري رحمه‌الله
      • امام ترمذي رحمه‌الله
      • امام غزالي رحمه الله
      • شاه ولي الله دهلوي رحمه‌الله
      • سید جمال الدین افغان
      • مولانا جلال‌الدین محمد بلخي رومي رحمه‌الله
    • مسلمان واکمنان
      • سلطان صلاح الدین ایوبي رحمه‌الله
      • عمر بن عبدالعزیز رحمه‌الله
      • سلطان یوسف بن تاشفین رحمه‌الله
    • اسلامي ساینسپوهان
    • د علماوو ویناوې
  • تهذیب او تمدن
    • اسلامي تمدن
    • د ختیځ او لوېدیځ تمدنونه
    • د تاریخ له کرښو
  • بېلابېل
    • ړنا او تیاره
  • کتابتون
Facebook X (Twitter) Telegram WhatsApp
کلمات پښتوکلمات پښتو
تاسو په Home»د ورځنې تحلیل»د رواني جګړې تاریخ (درې ویشتمه برخه)
د ورځنې تحلیل یکشنبه _21 _اپریل _2024AH 21-4-2024AD

د رواني جګړې تاریخ (درې ویشتمه برخه)

محمد فاتحBy محمد فاتحڅرگندونې نشته
شریکول Facebook Twitter Telegram WhatsApp Copy Link
Follow Us
Facebook Instagram WhatsApp Telegram
شریکول
Facebook Twitter Telegram Copy Link WhatsApp

لیکوال: م. فراهي توجګي


د رواني جګړې تاریخ (درې ویشتمه برخه)

 

 په مخکینۍ لیکنه کې د تبلیغاتو او د رواني جګړې په تعریف بحث وشو، په دې لیکنه کې به د رواني جګړې تاریخ ته لنډه کتنه وکړو.
د رواني جګړې تاریخ د انسان د ژوند له تاریخ سره یو دی، خو تل په دې نوم سره نه دی پیژندل شوی، بلکې د نورو مفاهیمو په څیر د تاریخ په چوکاټ او د وخت له غوښتنو سره سم بدل شوی دی. او تر نن ورځې پورې یې تکامل کړی دی. همدارنګه، په اوسني عصر کې، د ټیکنالوژۍ په کارولو سره د هغې پیچلتیا زیاته شوې ده.
“پل لاین برګ” د رواني جګړې تاریخ تر ۱۲۴۵ کاله مخکې له میلاد پورې په ګوته کوي؛ کله چې د “ګیدتون” په نوم یو جنرال د “مدیانیانو” په وړاندې په جګړه کې د رواني جګړې تخنیکونه وکارول ترڅو درې زره نفر یې د دښمن په ذهن او سترګو کې دېرش زره ښکاره کړل. په دې ډول چې هغه هر سرتېري ته مشعل ورکړ. د رواني جګړې بله مشهوره قضیه د “تروا” جګړه ده، چې یوناني جنرال “اګاممنون” د “تروا” ښار د فتح کولو لپاره وکارول و او د لرګي اس په جوړولو سره بریالی شو. ځینو په تاریخي ډول رواني جګړې په دریو دورو ویشلي دي:
  1. په پخوانیو وختونو کې رواني جګړې؛
  2. په منځنیو پیړیو کې رواني جګړې؛
  3. په نوي عصر کې رواني جګړې
د رواني جګړې خورا په زړه پورې تاریخي مثالونه د اسلام په لومړیو جګړو کې موندل کیدی شي. رسول الله صلى الله عليه وسلم تل د اسلام د جنګياليو د مورال د پياوړتيا او د دښمنانو د مورال د ضعيفولو په دوو اړخونو کې د رواني جګړې د غوره طريقې جوړوونکى و. کله چې به یې په خپلو اصحابو کې کمزوري ولیدله نو تل به یې د قرآن کریم ځواکمنونکي آیتونه تلاوتول، تر څو دوی ځواکمن شي او د اړتیا، حساسیت او د وخامت په وخت کې په میړانه او زړورتیا د دین دفاع وکړي.
په قرآن کريم کې ډېر آيتونه شته چې زياتره يې د اسلام د پېغمبراکرم (ص) په زمانه کې د اسلام په لومړيو جګړو پورې اړه لري. د دې آيتونو يوه برخه د دښمن د رواني جګړې او د هغوى د دسيسو د شنډولو ځواب دى او بله برخه يې يرغليز اړخ لري او غواړي د بل لوري پر روحيې اغېز وکړي او تسليمېدو ته يې اړ کړي. د دوی بله برخه، لکه مخکې مو چې یادونه وکړه، د مسلمانانو د ځواکونو پیاوړتیا وه. د سنت په مطالعه کولو سره کولای شو په دې برخه کې ډیر روایتونه ذکر کړو.
«جي. اف. سي فولر» یو برتانوي پوځي تاریخ لیکونکی او شنونکی، لومړی کس دی چې په 1920 کې د “رواني جګړې” اصطلاح وکارول. بیا، د رواني جګړې اصطلاح لومړی وار په 1940 کې د امریکا په یوه عمومي خپرونه کې د “رواني جګړه او څنګه یې پیل کول” تر سرلیک لاندې مقاله کې خپره شوه.
په لومړۍ نړیواله جګړه کې انګلستان د جګړې د تبلیغاتو په نوم یو دفتر جوړ کړ چې په ۱۹۱۸ کال کې د اطلاعاتو وزارت باندي بدله شوه.
متحده ایالاتو په 1917 کې د تبلیغاتو کمیټه جوړه کړه، دوه اونۍ وروسته له هغې چې جګړې ته ننوتل. په لومړۍ نړیواله جګړه کې له ماتې وروسته المانیانو د خپلې ماتې یو مهم عامل د تبلیغاتي تګلارې نشتوالی ګڼلی و. په ۱۹۳۳ کال کې د نازیانو له بریا یوه اونۍ هم نه وه تېره شوې، چې هټلر د تبلیغاتو په نوم د یوه وزارت د جوړولو امر وکړ او د نازیانو یو مهم شخصیت چې ګوبلز نومېده، د هغې په سر کې وټاکل شو. په پایله کې، په داسې حال کې چې د دښمن نفوذي ځواکونه د نازیانو مرکز ته ننوتلي وو، ځوانانو د حکومت د تبلیغاتو تر اغیز لاندې د برلین په کوڅو کې جګړې ته دوام ورکړ. د رواني جګړې اهمیت او په لومړۍ نړیواله جګړه کې د تبلیغتو اغېزمنې او مثبتې پایلې په دویمې نړیوالې جګړې کې د تبلیغاتي ستراتیژۍ لومړیتوب وګرځاوه او له پوځي او استخباراتي اړخه وروسته دا د پوځي پلان دریم ستون وو.
د لومړۍ نړیوالې جګړې په پای کې د استعمارګرو لخوا تبلیغات د رواني تاکتیک په توګه وکارول شو. د دې ډول تبلیغاتو اصلي موخه په سیاسي، اقتصادي او کلتوري مسایلو کې د نړۍ د مظلومو ولسونو فکري استعمار دی. همدا راز یې د دې سیاستونو د توجیه کولو لپاره د خپل ځان او نورو هېوادونو د خلکو فکرونه دوکه او ګمراه کړل. دا د دویمې نړیوالې جګړې په جریان کې دومره مهم شو چې د جګړې ښکیلو خواوو د خپلو اهدافو د ترلاسه کولو لپاره د هغې څخه د ګټې اخیستنې سیالي وکړه، او دې هڅو ته د رواني جګړې یا عصبي جګړې نوم کیښود. په دې توګه، له دې مودې وروسته، رواني جګړه د وسله والې جګړې په څیر مهمه شوه او حتی په ځینو مواردو کې. په دې توګه وسله واله جګړه رواني جګړې ته خدمت کوي. په نننۍ نړۍ کې رواني جګړه د استبدادي هېوادونو د سیاسي، نظامي، اقتصادي، ټولنیزو او فرهنګي فعالیتونو یوه برخه ده، چې په ملي او نړیواله کچه د استخباراتي سازمانونو تر پوښښ لاندې بېلابېلې دندې لري. د بیلګې په توګه، د امریکا مرکزي استخباراتي اداره (سي آی اې) اوس مهال د رواني میتودونو په کارولو سره د امریکا او د نړۍ په نورو برخو کې عامه افکار کنټرولوي. په مختلفو هیوادونو کې د سي آی اې یو مهم فعالیت د مطبوعاتو کنټرول په ځانګړې توګه د ورځپاڼو نفوذ دی.
ادامه لري…
Previous Articleاستعمار (درې دیرشمه برخه)
Next Article د سیدنا عمر فاروق رضی الله عنه ژوندلیک (اتمه برخه)

اړوند منځپانګې

د ورځنې تحلیل

اسلام په اروپا کې (شپاړسمه برخه)

شنبه _17 _مې _2025AH 17-5-2025AD
نور یی ولوله
د ورځنې تحلیل

اسلام په اروپا کې (پنځلسمه برخه)

چهارشنبه _9 _اپریل _2025AH 9-4-2025AD
نور یی ولوله
د ورځنې تحلیل

اسلام په اروپا کې (څوارلسمه برخه)

پنجشنبه _13 _مارچ _2025AH 13-3-2025AD
نور یی ولوله
Leave A Reply Cancel Reply

اسلام

ابراهيمي ملت (برخه: ۱۱)

شنبه _5 _سپتمبر _2026AH 5-9-2026AD30 Views

ليکوال: میا نور آغا ابراهيمي ملت (برخه: ۱۱) اووم بحث: د حرم احکام د بیت…

نور یی ولوله
اسلامي علما

مقتدا [امام اعظم ابو حنیفه رحمه الله] (برخه: ۳۰)

شنبه _5 _سپتمبر _2026AH 5-9-2026AD29 Views

لیکوال: مولوي رحمت الله عبید مقتدا [امام اعظم ابو حنیفه رحمه الله] (برخه: ۳۰) امام…

نور یی ولوله
ډیموکراسي

اسلام او ډیموکراسي (برخه: ۱۰)

پنجشنبه _3 _سپتمبر _2026AH 3-9-2026AD28 Views

لیکوال: محمد داود یوسفي اسحاقزی اسلام او ډیموکراسي (برخه: ۱۰)  د اکثریتو حکومت؛ د اقلیتونو…

نور یی ولوله
اسلامي علما

مقتدا [امام اعظم ابوحنیفه رحمه الله‎] (برخه: ۲۹)

چهارشنبه _2 _سپتمبر _2026AH 2-9-2026AD21 Views

لیکوال: مفتي احمدالله مهاجر مقتدا [امام اعظم ابوحنیفه رحمه الله‎] (برخه: ۲۹) د امام ابوحنيفه…

نور یی ولوله
  • Facebook
  • Twitter
  • Instagram
  • Telegram
  • WhatsApp
مشهور نشرات

ابراهيمي ملت (برخه: ۱۱)

شنبه _5 _سپتمبر _2026AH 5-9-2026AD

مقتدا [امام اعظم ابو حنیفه رحمه الله] (برخه: ۳۰)

شنبه _5 _سپتمبر _2026AH 5-9-2026AD
د کلمات په اړه

«کلمات» علمي او تحقیقاتي اداره د اهلِ سنت والجماعت یوه خپلواکه دعوتي اداره ده چې د بشپړې ازادۍ له مخې د اسلام د سپېڅلو ارزښتونو د خپرولو، د الهي شریعت د لوړو موخو د پلي کولو، د لوېدیځ د کلتوري یرغل پر ضد د مبارزې، د کلمۀ الله د لوړولو او د اسلامي امت د بیدارۍ په برخه کې فعالیت کوي.
کلمات اداره چې د خیرخواه او مسلمانو سوداګرو له خوا یې ملاتړ کېږي، له ټولو مسلمانانو څخه د هر اړخیزې همکارۍ غوښتنه کوي.

په مجازی پاڼو کې کلمات تعقیب کړئ
  • Facebook
  • Twitter
  • YouTube
  • Telegram
  • TikTok
  • WhatsApp
ټوله حقونه د کلماتو د څانګې دي
  • ورځنی تحلیل
  • اسلام
  • دینونه

Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.