اسلام او ډیموکراسي (دیرشمه برخه)

لیکوال: م. فراهي توجګي

اسلام او ډیموکراسي (دیرشمه برخه)

د اسلام له نظره سیاست او د هغه مقام او ارزښت

مشهور مفسر، علامه قرطبي رحمه الله وايي:
«د ټولو علماوو په دې خبره اتفاق دی چې الله تعالی قانون جوړوونکی دی او د چارو د اداره کولو لپاره باید دولت شتون ولري.»

ماوردي رحمه الله هم په همدې اړه وايي:
«له نبوت وروسته رهبري د دین د ساتنې او د دنیا د چارو د سمبالولو لپاره د یوې وسیلې په توګه د اهمیت وړ ده. په دې اړه اجماع موجوده ده چې د دې منصب (رهبرۍ) مسؤول کس باید د امت مشرتوب پر غاړه واخلي.»

همدارنګه، د الازهر شیخ نووي رحمه الله (۱۸۹۶-۱۹۰۰) وايي:
«هو، اسلام یو دولت دی او روښانه سیاسي نظریه لري. مسلمانان باید پوه شي چې حاکمیت یوازې الله سبحانه وتعالی پورې اړه لري. اسلامي شریعت د رسول الله صلی الله علیه وسلم له وخته د هرې اسلامي سیاسي ټولګې اساسي قانون دی. دا عقیده د اسلامي امت اجماع ده. حتی هغه کسان چې په دې ځانګړې مسئله کې د انسان رول ته اشاره کوي، خپله نظریه په هغو مواردو پورې محدودوي چې وحیې یې په اړه قواعد یا اړینې لارښوونې نه وي وړاندې کړي.»

علامه ابن حجر هیتمي رحمه الله د اسلامي دولت د اهمیت په اړه وايي:
«باید پوه شو چې صحابه کرام رضی الله عنهم پر دې متفق وو چې د رسول الله صلی الله علیه وسلم اسلامي دولت دې دوام وکړي. له همدې امله، د هغه مبارک تر دفن کولو مخکې، دوی خپل مشر وټاکه.»

په همدې ډول، جویني رحمه الله وايي:
«مسلمانان باید د خپل حکومت د رهبرۍ لپاره یو مشر ولري او دا نظر د امت او امامانو په اتفاق دی.»

د ابن خلدون رحمه الله په وینا:
«اسلامي دولت یو واجب امر دی، او دا وجوب د صحابه کرامو رضی الله عنهم په اجماع سره مشخص کېږي.»

محمد عماره، چې یو معاصر عالم دی، ټینګار کوي:
«اسلام یو داسې دولت دی چې په هغه کې خدای تعالی تر ټولو لوړ قانوني او دولتي مرجع ګڼل کېږي، او اساسي قانون یې قرآن او سنت دی.»

محمد خضر حسین، د الازهر شیخ (۱۹۵۲-۱۹۵۴)، زیاتوي:
«له دولت څخه د دین جلا کول د دین حقیقت ته سپکاوی دی. هر مسلمان چې دا کار کوي، هغه مسلمان نه دی.»

مصطفی صبري (۱۸۶۹-۱۹۵۴)، د عثماني دولت د قاضیانو د شورا مشر، چې څلور ځله د شیخ الاسلام په منصب وټاکل شو، او د هغه وروستۍ دوره د عثماني حکومت له بدلونونو سره پای ته ورسېده، په دې اړه وايي:
«په اسلامي هېوادونو کې له دولت څخه د اسلام بېلول یو ډول بدعت دی چې په اصطلاح د مډرنو خلکو او د بهرنیانو د تقلید کوونکو له خوا رامنځته شو. دا د اسلام پر وړاندې له بغاوت پرته بل څه نه دي. دا ډول هڅه د خلکو د عقایدو پر ضد د حکومت انقلاب دی. سمه لاره د اسلامي شریعت د پلي کولو لپاره د حکومت پر ضد د خلکو انقلاب دی.»

ادامه لري…