په عصبي محرکاتو روږديتوب: امفیتامین، کافي، کوکو، چای او داسې نور… البته دا ډول اعتياد واقعي نه دي، خو د پرله پسې مصرف او تکرار او له هغه څخه د لرې پاتې کېدو له امله د نباتاتو د دغو اغېزمنو موادو لپاره يو ډول تمايل او لېوالتيا پيدا کېږي، چې د اعصابو د محرک لپاره کارول کېږي؛ همدارنګه دا مواد د ستړیا لرې کولو او د بدن د عمومي فعالیت زیاتولو لپاره د توجه او پاملرنې وړ دي.
د روږدي کولو موادو وېشنه
د روږدي کولو موادو لپاره مختلفې وېشنې وړاندیز شوي، کوم چې د دې موادو ځانګړتیاوو په پام کې نیولو سره ترتیب شوي. مګر دا چې د دې موضوع سره سم وېشنه د آثارو او پایلو پر بنسټ ده، ښایي دا ادعا وکړای شو چې غوره وېشنه په لاندې ډول ده:
اپیوني مواد (خوب راوړونکي): پدې کټګورۍ کې هغه مواد شامل دي لکه اپین، هیرویین او نور… کوم چې د هیپنوټیک (خوب راوړونکي) او آرامۍ اغیزې لري.
توهم زېږوونکي مواد: دا مواد په احساس، ادراک، فکر، قضاوت او اراده کې د بدلون لامل ګرځي. د دغو موادو په منځ کې موږ کولی شو د چرس، مري جوانا، میسکلین او نورو یادونه وکړو.
محرک یا پاروونکي مواد: پدې کټګورۍ کې هغه مواد شامل دي لکه کوکایین، امفیتامین او نیکوتین چې فزیکي او رواني فعالیتونه زیاتوي.
ارام کوونکي او تسکین بخښونکي مواد: پدې کې الکول او barbiturates شامل دي، کوم چې د آرامۍ او تسکین اغیزې لري.
لیکوال: اسماعیل ساراني
By محمد فاتح