جواب: کلمۀ طیبه ده چې عبارت د «لااله الاالله محمد رسول الله» ده.
پوښتنه: ددې کلمې ژباړه څه ده؟
ځواب: نشته هیڅ برحق معبود بغیر د الله او محمد ﷺ د الله رالیږل شوی پیغمبر دی.
پوښتنه: د دې “لا اله الا الله محمد رسول الله” مفهوم او محتوا څه ده؟
ځواب: د دې کلمې “لا اله” مفهوم او محتوا عبارت ده ” د نړۍ د ټولو باطلو خدایانو او طواغیتو د ردول او باطل اعلانول دي.” او د “الا الله” په ویلو د واحد الله منل او قبول کول دي د حقیقي معبود په توګه، د حلالو او حرامو مرجع، مشکل حلونکی او حاجت پوره کونکی، د خیر او شر خالق او مالک، او د ټولي نړۍ مدبر او متصرف په توګه.
د “محمد رسول الله” په ویلو یعني محمد ﷺ د الله تعالی رالیږل شوی پیغمبر دی، هر هغه څه چې یې زموږ لپاره راوړې د الله تعالیٰ له طرفه دي، هیڅ امر یې په دینې امورو کې له ځانه نه دی جوړ کړی هغه که شرعې اوامر وي یا نواهې. او قبول یې کړو چې ټول امورات پیغمبر ﷺ ته د الله تعالیٰ له طرفه وحي شوي دي، او باید د ژوند ټول قوانین لکه عبادت، سیاست، اقتصاد، اجتماع، اخلاق او نور له محمد رسول الله ﷺ نه زده کړو، او د ژوند په ټولو امورو کې زموږ لوی پیشوا حضرت محمد رسول الله ﷺ دی.
پوښتنه: طاغوت څه ته وایي؟
ځواب: طاغوت څو مختلفي معناوي لري: لکه شیطان، د الله له قوانینو سرغړونکی، هغه حاکم چې د الله قوانین تطبیق نکړي، بت او…. له طاغوت څخه منکر کیدل او رد کول یې په الله ﷻ د ایمان اساسي شرط دی. او د هرې زمانې طاغوتیان فرق لري.
پوښتنه: که څوک د “لا اله الا الله محمد رسول الله” په مفعوم او معنا ونپوهیږي د هغه ایمان صحي دی؟
پوښتنه: د “لا اله الا الله محمد رسول الله” کلمه څو برخې لرې او هدف یې څه دی؟
ځواب: د “لا اله الا الله محمد رسول الله” کلمه دوې برخې لرې.
۱- توحید ۲- رسالت
د اللهﷻ بندګي او د محمد رسول الله ﷺ امتې کیدل یې هدف دی.
پوښتنه: بنده یعني څه؟
ځواب: بنده یعني (د اللهﷻ او رسول الله ﷺ د شریعت او قانون په چوکاټ کې مقید او پابند پاتي کیدل دي.)
پوښتنه: آیا موږ انسانان آزاد خلق شوي نه یو؟
ځواب: هو! موږ انسانان آزاد خلق شوي یو، اما نشو کولای آزاد ژوند وکړو، نباید د مخلوق، شیطان، د بشر د لاس جوړ شوي قانون او د نفساني خواهشاتو بندګان او تابع جوړ شو، همدارنګه په خپلو اعمالو، خبرو او معتقداتو کې هم آزاد نه یو بلکې باید خپل د ژوند ټول امور د الله ﷻ او رسول الله ﷺ د اوامرو مطابق عیار او جوړ کړو.
پوښتنه: آیا الله ﷻ د هغه غرایزو او غوښتنو چې خپله یې د انسان په وجود کې ايښې دي د مرفوع او سر ته رسولو لپاره یې کومه برنامه لري که نه؟؟
ځواب: هو مهربان الله تعالیٰ ﷻ زموږ د ټولو خواهشاتو مرفوع او سرته رسولو لپاره برنامې او سپارښتني رالیږلی دي، د قرآن او پیغمبر ﷺ په ژبه یې د مرفوع کولو لارې طریقې بیان کړي دي.
پوښتنه: الله څوک دی؟
ځواب: الله هغه ذات دی چې موږ او ټول کائنات یې له نشتون څخه شتون کړې یو، د ځمکې او اسمانونو رب، خالق، مالک او پیدا کونکی دی، هر هغه څه چې وغواړي کولای یې شي، نه له چا زیږیدلی او نه هغه څوک زیږولي دی، له هر څه بې نیازه او بې مثال دی، په خپل ذات او صفاتو کې یو او واحد ذات دی.
پوښتنه: د الله تعالیٰ څو صفات د مثال به ډول بیان کړی چې په هغې سره نني انسانان شرک کوي؟
ځواب: د هغوی له جملې څخه غوث (حقیقي چیغه/غږ اوریدنکی) رازق، د خیر او شر مالک، حاجت روا، مشکل ګشا (د ستونزو حل کونکی)، مددګار، رب العالمین، بینا (لیدونکی)، اوریدونکی، قاضي، عزت او ذلت ورکونکی او…. دا هغه صفات دي چې د نن زمانې انسان په دې سره شرک کوي.
پوښتنه: رب څه معنا لري؟
ځواب: د “رب” معنا مربي (په تدریج سره کمال ته د ټول عالم وړونکی/رسونکی) او د صاحب په معنا یعني ( هغه ذات چې د ژوند په ټولو برخو لکه عبادت، سیاست، اقتصاد او… کې دستور او برنامې له خپل لوري ولري) د حلال او حرامو مرجع ته هم رب ویل کیږی.
پوښتنه: یو مثال له قرآن څخه راوړئ چې په هغې کې د “رب” معنا بیان شوی وي؟
ځواب: الله تعالی د سورة توبه په ۳۱شم آية کې فرمایلي: یهود او نصاراو پرته له “الله” خپل علماء او عابدین اربابان او باداران نیولي دي (د هغوی علماء د روا او نارواو مرجع وو هغوی ته.)
پوښتنه: ناصر (مرسته کونکی)، نافع (ګټه رسونکی) او ضار (ضرر رسونکی) څه مفهوم ارایه کوي؟
ځواب: ناصر یعني (مددګار او مرسته کونکی)، نافع یعني د نفع (خیر) مالک او ګټه رسونکی، ضار یعنی د شر مالک او یا شر رسونکی.
پوښتنه: سمیع او بصیر څه معنیٰ لري؟
ځواب: سمیع په معنا د (اوریدونکي له لري او نژدي نه پرته له اسبابو) او بصیر په معنا د (لیدونکي له لري او نژدي نه پرته له اسبابو) دی.
پوښتنه: د الله تعالیٰ ﷻ صفات څه دي؟
ځواب: د الله تعالیٰ ﷻ صفات هغه صفات دي چې الله سبحانه وتعالیٰ ﷻ په هغه موصوف دی، خو بحث کول په هغه چې څنګه دي ښه نه دی، ځکه د الله تعالیٰ ﷻ صفات له حواس لوړ او هاخوا دي. هر څه چې غیب وي او د هغي په اړه قرآن او حدیث هم څه نه وي بیان کړي په هغه بحث کول ښه نه دی.
فقط ایمان لرل په غیبي امورو هغه هم د نقلي دلایلو په واسطه لازمي دی او بس.
By A.Mosleh