لیکوال: ابو عائشه
له مرګ وروسته بیا را ژوندي کېدل (برخه: ۴)
معاد د قران کریم له نظره (دوام)
رب العالمین د معاد په اړه په نورو ایتونو کې داسې فرمایي: ﴿وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَإِذَا هُمْ مِنَ الأَجْدَاثِ إِلَىٰ رَبِّهِمْ يَنسِلُونَ.﴾[۱] ژباړه: « او کله چې په شپېلۍ کې پو ووهل شي، نو دوى به ناڅاپه له قبرونو د خپل رب پر لوري منډې وهونکي وي.»
الله تعالی په بل ځای کې داسې فرمایي: ﴿وَأَنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ لَا رَيْبَ فِيهَا وَأَنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ مَن فِي الْقُبُورِ.﴾[۲] ژباړه: «بېشکه چې قیامت راتلونکی دی، په دې کې هېڅ شک نشته او بېشکه الله تعالی به را پورته کوي هغه څوک چې په قبرونو کې دي.»
په همدې ډول په نورو ایتونو کې څومره ښکلي فرمایي: ﴿يَوْمَ نَطْوِي السَّمَاءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِ كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُّعِيدُهُ وَعْدًا عَلَيْنَا إِنَّا كُنَّا فَاعِلِينَ.﴾[۳] ژباړه: «هغه ورځ چې موږ اسمان داسې را ونغاړو، لكه د ليكل شويو پاڼو راټولول، لکه څنګه مو چې په لومړي ځل پيدا كړى و، هماغسې به يې بيا را وګرځوو، دا زموږ وعده ده او موږ خامخا د دې كار كوونكي يوو.»
د نړۍ پالونکی د خپل سپېڅلي کلام په بل ځای کې فرمایي: ﴿ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرَىٰ فَإِذَا هُمْ قِيَامٌ يَنظُرُونَ.﴾[۴] ژباړه: « يو ځل بيا به په هغه (صور) کې پو ووهل شي، نو ناڅاپه به ټول ولاړ وي او ګوري به.»
الله تعالی فرمایي: ﴿فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ وَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ.﴾[۵] ژباړه: «نو چا چې یوه ذره غوندې نيکي کړې وي، وبه يې ويني او چا چې يوه ذره غوندې شر (بدي) کړې وي، هغه به وويني.»
الله عز وجل په بل ځای کې فرمایي: ﴿قُلْ يَتَوَفَّاكُم مَّلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ.﴾[۶] ژباړه: «ورته ووايه: د مرګ هغه ملايكه به مو ساه اخلي چې پر تاسو ګمارل شوې ده، بيا به د خپل رب پر لور ګرځول كېږئ.»
د لوح او قلم خالق د جزا د ورځې په اړه فرمایي: ﴿الْيَوْمَ تُجْزَىٰ كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ.﴾[۷] ژباړه: «نن به هر چاته د خپلو كړنو بدله وركول كېږي.»
الله تعالی د دې ورځې په هکله د کافرانو د ګومان او انکار په اړه داسې فرمایي: ﴿زَعَمَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَن لَّن يُبْعَثُوا قُلْ بَلَىٰ وَرَبِّي لَتُبْعَثُنَّ ثُمَّ لَتُنَبَّؤُنَّ بِمَا عَمِلْتُمْ وَذَٰلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ.﴾[۸] ژباړه: «كافرانو دا خيال (او دعوا) كړې چې بيا به هغوى را ژوندي نه شي، ورته ووايه: ولې نه! زما په رب قسم چې تاسې به را ژوندي كېږئ او څه مو چې كړي، پر هغو به خبرېږئ او دا الله ته ډېره اسانه ده.»
الله عز وجل فرمایي: ﴿أَفَلَا يَعْلَمُ إِذَا بُعْثِرَ مَا فِي الْقُبُورِ وَحُصِّلَ مَا فِي الصُّدُورِ إِنَّ رَبَّهُم بِهِمْ يَوْمَئِذٍ لَّخَبِيرٌ.﴾[۹] ژباړه: «ايا هغه نه پوهېږي کله (به) چې هغه څه را پورته کړای شي کوم چې په قبرونو کې دي او را ښکاره به شي هغه څه چې په سينو کې دي، بېشکه په هغه ورځ به يې پالونکی ښه پرې خبر وي.»
رب العالمین فرمایي: ﴿وَإِذَا الْقُبُورُ بُعْثِرَتْ عَلِمَتْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ وَأَخَّرَتْ.﴾[۱۰] ژباړه: «او کله چې قبرونه څېرې کړل شي، بيا به هر څوک پر هغه څه پوه شي چې مخکې يې لېږلي او وروسته يې پرېښې دي.»
قران کریم د مشرکینو وینا را نقلوي او داسې ځواب ورکوي: ﴿وَقَالُوا أَإِذَا كُنَّا عِظَامًا وَرُفَاتًا أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ خَلْقًا جَدِيدًا قُلْ كُونُوا حِجَارَةً أَوْ حَدِيدًا أَوْ خَلْقًا مِّمَّا يَكْبُرُ فِي صُدُورِكُمْ ۖ فَسَيَقُولُونَ مَن يُعِيدُنَا ۖ قُلِ الَّذِي فَطَرَكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ.﴾[۱۱] ژباړه: «او دوى وايي: كله چې موږ ميده خاورې او هډوكي شوو، نو ايا موږ به په نوي پېدایښت بيا را پاڅول شو؟ ورته ووايه: (ځئ) تيږې يا اوسپنې شئ او يا كوم بل داسې مخلوق چې ستاسو په سینو (زړونو) كې ډېر لوى (كلک) ښكاري، نو بيا به هم دوى وايي: څوک مو بېرته راولي؟ ورته وايه هماغه ذات چې په لومړي ځل يې پيدا كړي یاست.»
الله تعالی فرمایي: ﴿أَيَحْسَبُ الْإِنسَانُ أَلَّن نَّجْمَعَ عِظَامَهُ بَلَىٰ قَادِرِينَ عَلَىٰ أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُ.﴾[۱۲] ژباړه: «ايا انسان دا ګومان كوي چې موږ به يې هډوكي راټول نه كړو؟ ولې نه، موږ خو ان د هغو بندونو (او ګوتو سرونو) پر سم برابرولو ځواکمن يو.»
رب العالمین فرمایي: ﴿أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاكُمْ عَبَثًا وَأَنَّكُمْ إِلَيْنَا لَا تُرْجَعُونَ.﴾[۱۳] ژباړه: «نو ایا تاسو دا ګومان كړی و چې موږ عبث (چټي) پيدا كړي ياست او تاسو به موږ ته نه راګرځئ.»
الله جل جلاله فرمایي: ﴿ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّهُ يُحْيِي الْمَوْتَىٰ وَأَنَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ.﴾[۱۴] ژباړه: «دا (بیان) دليل دی په دې خبره چې یقينا الله تعالی حق دی او یقينا الله تعالی هغه ذات دی چې ژوندي کوي مړي او یقينا الله تعالی په هر څه باندې قدرت لرونکی دی.»
الله تعالی فرمایي: ﴿وَإِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَحْشُرُهُمْ ۚ إِنَّهُ حَكِيمٌ عَلِيمٌ.﴾[۱۵] ژباړه: « یقینا ستا رب به راجمع کوي دوی ټول او بېشکه ستا رب حکمت او پوهه لرونکی دی.»
دوام لري…
مخکینۍ برخه | راتلونکې برخه
سرچینې:
[۱] د یس سورت، آیت: ۵۱.
[۲] د حج سورت، آیت: ۷.
[۳] د انبیاء سورت، آیت: ۱۰۴.
[۴] د زمر سورت، آیت: ۶۸.
[۵] د زلزال سورت، آیتونه: ۷–۸.
[۶] د سجده سورت، آیت: ۱۱.
[۷] د غافر سورت، آیت: ۱۷.
[۸] د تغابن سورت، آیت: ۷.
[۹] د عادیات سورت، آیتونه: ۹–۱۱.
[۱۰] د انفطار سورت، آیتونه: ۴–۵.
[۱۱] د اسراء سورت، آیتونه: ۴۹–۵۱.
[۱۲] د قیامه سورت، آیتونه: ۳–۴.
[۱۳] د مؤمنون سورت، آیت: ۱۱۵.
[۱۴] د حج سورت، آیت: ۶.
[۱۵] د حجر سورت، آیت: ۲۵.