د رسنیو رول او د مسلمانانو په هویت د هغې اغېزې (پنځوسمه برخه)

لیکوال: م. فراهي "توجګي"

د رسنیو رول او د مسلمانانو په هویت د هغې اغېزې (پنځوسمه برخه)

د رسنیو فردي زیانونه

د مخکیني یادښت په دوام کې به د رسنیو د روږدیتوب نورې پایلې هم په ګوته کړو:

4. سستي

د رسنیو د روږدي کېدو بله پایله سستي ده. په رسنیو کې روږدي کېدل هم د نشه یي توکو په څېر د دې لامل کیږي چې انسان په کار او ورځنیو کارونو کې د هوساینې او نشاط له حالت څخه بې برخې شي، او داسې ټنبل او سست شي چې د کار او فعالیت حوصله ورته پاته نه شي.

د دين او دنيا په چارو کې سستي او ټنبلي د اسلام د وروسته پاتې والي او د دنيا او آخرت له خوښيو څخه د محروميت يو لامل دى چې په ديني لارښوونو کې سختې نيوکې پرې شوې دي.

نو د رسنيو روږديتوب چې په ورځنيو کارونو او فعاليتونو کې د سستۍ لامل کېږي، په ديني چارو کې هم د سستۍ لامل کېږي. نو دا به خلکو ته لوی زیان ورسوي. او د رسنیو روږدي کسان به د دې آیت مصداق وګڼل شي:

«قُلْ هَلْ تُنَبِّئُكُمْ بِالأخْسَرِينَ أَعْمَالاً، للَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيا وَهُمْ يحسبون أنهم يحسنُونَ صُنْعاً»؛ «ووایه: ایا زه تاسو ته خبر درکړم چې تر ټولو زیانمن کس څوک دی؟ هغه څوک چې د دنیا په ژوند کې یې هڅې ورکیږي. پداسې حال کې چې دوی فکر کوي چې ښه کار کوي.» (کهف: 103-104)

له بلې خوا د اسلام مبارک دين په کوښښ کولو باندې ټينګار کړی او د دنيا کاميابۍ او د آخرت خوشحالي يې په کوشش پورې تړلې ګڼلې ده. لکه څنګه چې قران کریم په دې اړه فرمایي: «ليس للإنسان إلا ما سعى وَ أَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرى»؛ «د انسان لپاره د هغه له هڅې پرته بله ګټه نشته او دا چې د هغه هڅه به ډېر ژر ښکاره شي.» (نجم: ۳۹-۴۰)

که څه هم پورتني آيتونه له هغه هلوځلو سره تړاو لري چې د اخرت د چارو لپاره وي، خو دا هغه ته ځانګړې نه ده او غواړي يو عمومي قاعده بيان کړي او هغه دا چې هر څوک چې غواړي ښې پايلې او د پام وړ برياليتوبونه تر لاسه کړي، بايد هڅه او هاند وکړي. دا صحیح ده چې دا آيتونه د آخرت لپاره هلې ځلې ته اشاره کوي، خو په دې کې د دنيا اصلي معيار هم شامل دى. مطلب دا چې ايمان لرونکي خلک بايد د دې انتظار ونه باسي چې نور د دوی لپاره کار وکړي او د خپلې ټولنې ستونزې حل کړي، بلکې خپله لاس په کار شي او هڅه وکړي. له همدې امله د رسنیو اعتیاد انسان له هڅو څخه منع کوي او هغه د دین او دنیا په چارو کې سستۍ ته اړوي. او په نتیجه کې دا شخص ته لوی او نه جبران کېدونکي زیانونه رسوي، او دا ګډوډ حالت، څرګندوي چې د رسنیو د روږدي کېدو پایلې خورا خطرناکې دي.

ادامه لري…