د رمضان تر خلاصېدو وړاندې د څو مهمو کارونو ترسره کول:
غوره ده، چې د روژې میاشتې تر خلاصېدو مخکې، ځیني مهم اعمال هېر نه کړو او خامخا یې ترسره کړو، ترڅو دا مبارکه میاشت په ښه او کامله توګه پای ته ورسوو. دا هغه اعمال دی چې زموږ نیمګړتیا او کمۍ جبرانوي او د الله تعالی د رضا، د روژې او د روژې د نورو عباداتو د قبلیدو سبب ګرځي.
لومړنی عمل شکر ایستل دي؛ شکر په دې چې الله تعالی موږ ته د یوې بلې روژې توفیق راکړ؛ ځکه څومره داسې خپلوان او عزیزان مو وو، چې په تېره روژه کې له موږ سره وو، خو سږ کال مو په منځ کې نهشته! هغوی افسوس کوي چې کاش دا روژه یې هم نصیب شوې وای او د دې میاشتې نېک عملونه یې په عملنامه کې ثبت شوي وای.
همداراز، پر هغو عباداتو د توفیق له امله هم باید شکر وباسو، چې الله تعالی یې د ترسره کولو وس او توان راکړ، لکه د قرآن کریم تلاوت، روژه نیول، د تراویح لمونځ کول او داسې نور نېک اعمال. ډیری خلک شته چې د یادو عباداتو له ترسره کولو څخه غافل پاتې دي او حتی نه پوهېږي چې روژه څنګه پیل شوه او څنګه پای ته ورسېده. نو زموږ لپاره غوره دا ده چې د الله تعالی شکر وباسو، ځکه چې ده موږ ته د دې اعمالو د ترسره کولو توفیق راکړ.
۲. استغفار:
دوهم مهم عمل استغفار دی؛ استغفار د دې لپاره چې موږ ونه توانېدو چې په سمه توګه د روژې حق ادا کړو؛ ځکه په روژو، لمنځونو او تلاوتونو کې مو نیمګړتیاوې او کمیانې وې، نو باید د خپلو دغو نیمګړتیاوو په خاطر له الله تعالی څخه مغفرت وغواړو او په عین حال کې د الهي توفیق شکر هم وکړو.
۳. له اخلاصه ډکه توبه:
علامه عثماني (مدظلهالعالي) زياتوي: درېیم مهم عمل، له صدق او اخلاصه ډکه توبه ده. یو مسلمان باید دا دعا وکړئ، چې «اې پروردګاره! دا دی روژه خلاصیږي او زه له خپلو ټولو تېرو ګناهونو څخه د زړه له تله توبه کوم».
«کله مې چې پر منبر پښه کېښوده، نو په درېواړو پوړیو ک مې آمین وویل. تر خطبې وروسته یې صحابه کرامو (رضي الله عنهم) د علت پوښتنه وکړه. رسول الله (صلی الله علیه وسلم) وفرمایل: په لومړۍ پوړۍ، جبرئیل (علیه السلام) دعا وکړه، چې هلاک دې وي، هغه څوک چې ستاسې نوم یې پر وړاندې اخیستل کېږي او پر تاسو درود نه وايي؛ ومې ویل آمین. په دوهمه پوړۍ یې دعا وکړه: هلاک دې وي هغه څوک چې پلار او مور یې زوړوالي ته رسیږي او دی یې په خدمت کولو الهي مغفرت کسب نه کړي؛ ومې ویل آمین. په درېیمه پوړۍ یې دعا وکړه، چې هلاک دې وي هغه څوک چې روژې ته وررسیږي، خو ګناهونه یې نه بښل کېږي؛ ومې ویل آمین».[]
یعنې که څوک رمضان یا هغه میاشتې ته وررسیږي، چې د رحمت او مغفرت میاشت ده او په هغې کې د روژې، تراویح او د روژه ماتي د شېبو په څېر د مغفرت له وسیلو څخه ګټه نه شي اخیستی، نو دا کس په ټوله معنا بدبخته او په تاوان کې دی.
بناءً، د دې لپاره چې له دې وعیده خوندي شو، نو باید د روژې تر خلاصېدو دمخه شېبې استغفار او توبو ته ځانګړې کړو. توبه کوم سخت او پیچلی کار نه دی، بلکې همدا کفایت کوي، چې په اخلاص له تېرو کارونو پښېمانه شو، له الله تعالی څخه بښنه وغواړو او د راتلونکي لپاره ژمنه وکړو چې بیا به د ګناه په لور نه ورستنېږو. که چېرې له توبې سره دوه رکعته لمونځ هم وشي، نو تاثیر به یې نور هم زیات شي.
همداراز، د فطر یا کوچنی اختر ورځ هم د مغفرت لپاره مهم وخت دی. دې ته مو هم باید پام وي چې د اختر په ښادیو کې په ګناه او معصیت ککړ نه شو او دومره په خوندونو او خوشحالیو کې غرق نه شو چې د رمضان ټولې لاسته راوړنې وبایلو.
الله تعالی دې زموږ طاعات او عبادات قبول کړي او ټول مسلمانان دې رب تعالی له ګناهونو څخ
By محمد فاتح