د مخ پټولو حکم ته یوه تحلیلي کتنه (یوولسمه برخه)

لیکوال: مهاجر عزیزي

د مخ پټولو حکم ته یوه تحلیلي کتنه (یوولسمه برخه)

د مخ پټولو په اړه د مفسرینو اقوال
اکثرو مفسرینو د دې آیت:
«يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلَابِيبِهِنَّ»
تفسیر د مخ پر پټولو کړی دی. د ځینو مفسرینو نومونه دلته ذکر کېږي، چې له هغې جملې څخه دي:

• علامه رازي،

• علامه بیضاوي،

• جلال الدین محلي،

• نسفي،

• زمخشري،

• قرطبي،

• طبري،

• قاسمي،

• بقاعي،

• آلوسي،

• إیجي،

• جصاص،

• صاوي،

• جمل،

• ابوبکر بن العربي،

• نیشابوري،

• ابن جزي،

• عبدالرحمن بن ناصر سعدي،

• محمد امین شنقیطي،

• حسنین محمد مخلوف رحمهم‌الله‌تعالی.

اوس به په دې مسئله کې د دوی د ځینو ویناوو یادونه وکړو:

۱. علامه قرطبي رحمه‌الله

د اسلامي نړۍ له سترو او معتبرو مفسرینو څخه دی. هغه داسې وايي:
«لـما كانت عادة العربيات التبذل، وكن يكشفن وجوههن كما يفعل الاماء، وكان ذلك داعية إلى نظر الرجال إليهن، وتشعب الفكرة فيهن، أمر الله رسوله أن يأمرهن بإرخاء الجلابيب عليهن إذا أردن الخروج إلى حوائجهن، وكن يتبرزن في الصحراء قبل أن تتخذ الكنف.»
ژباړه: د آزادو عربو ښځو عادت دا وه چې ځان ښکلا کولو ته به یې ډېره پاملرنه نه کوله، خپل مخونه به یې د مېنزو په څېر ښکاره کول، او دا پخپله د نارینه‌وو لپاره یو لامل و چې هغوی ورته وګوري او د فکرونو تشویش ورته پیدا شي. نو الله تعالی خپل محبوب رسول علیه الصلاة و السلام ته امر وکړ چې هغوی ته ووايي: کله چې د خپلو اړتیاوو لپاره له کور څخه وځي، نو په مخونو دې څادرونه ځوړند کړي. هغه مهال ښځې د تشناب لپاره دښتې ته وتلې.

۲. علامه زمخشري رحمه‌الله
د کشاف تفسير مؤلف دغه آیت داسې تفسيروي:
«ومعنى (يدنين عليهن من جلابيبهن) يرخينها عليهن ويغطين بها وجوههن وأعطافهن يقال إذا زال الثوب عن وجه الـمرأة أدني ثوبك على وجهك. وعن السدي: أن تغطي إحدى عينها وجبهتها والشق الأخر إلا العين. وعن الكسائي يتقنعن بملاحفهن منضمة أراد بالانضمام معنى الإدناء.»
ژباړه: د آیت معنا دا ده چې پر ځان دې څادر واچوي او خپل مخونه او سینه دې پټ کړي. کله چې د ښځې له مخ څخه ټوکر لرې شي، نو ورته ویل کېږي: خپل مخ ته، خپلې جامې ورنږدې کړه. سدي وايي: یوه سترګه، تندی او د مخ بل اړخ دې پټ کړي او بله سترګه دې پرېږدي. همدارنګه، د کسائي څخه روایت دی چې ویل یې: په څادرونو دې ځانونه داسې پټ کړي چې مخونه یې هم پټ شي.

۳. علامه اسماعیل حقي رحمه‌الله
د روح البیان تفسیر لیکونکی او د حنفي مفسرینو څخه دی. هغه په دې اړه وایي:
«والـمعنى يغطين بها وجوههن وأبدانهن وقت خروجهن من بيوتهن لحاجة ولا يخرجن مكشوفات الوجوه والأبدان كالإماء.»
ژباړه: د آیت معنا دا ده چې کله د خپلو اړتیاوو د پوره کولو لپاره له کور څخه وځي، نو خپل مخونه او بدنونه دې په جلباب کې پټ کړي. او د مېنزو په څېر دې په ښکاره مخونو او لوڅو بدنونو بهر نه وځي.

ادامه لري…