اوس هغه موخې او ارمانونه چې استعمارکوونکي هغو ته د رسیدو په لټه کې دي، تر بحث او څیړنې لاندې نیسو.
په حقیقت کې، زوړ او نوي استعمار بیلابیلې موخې او ارمانونه په ذهن کې لرل چې ځینو ته یې په لاندې ډول اشاره کوو:
۱- په استعمار شوو هیوادونو کې د خپل واک او سیاسي نفوذ غځول؛ له شک پرته د استعمارکوونکو بنسټيزه موخه داده چې پر حاکم نظام، اغیزه او سیاسي نفوذ ولري او له دې لارې، ځانونه پر استعمارشوو ملتونو وتپي؛ نن ورځ هم همدغه موضوع په فکري استعمارشوو هیوادونو کې په ډاګه درک کولی شو؛ ټولې قانون جوړونې، کورني او بهرني سیاستونه، ملي او دودیز ارزښتونه، نړیوالې اړیکې او… د استعمارکوونکو د افکارو او سیاستونو پر بنسټ طرح او پلې کیږي.
۲- له مسلمه امت څخه د اسلامي زده کړو حذفول او د خپلو استعماري افکارو او اعتقاداتو سره سم د پوهنتونونو او علمي مرکزونو جوړول؛ په داسې توګه چې استعمارکوونکي د کره او اوږد مهاله پلانونو په جوړولو سره د دیني زده کړو د له منځه وړلو او له هغو څخه د ځوان نسل د لېرې کولو په لټه کې دي او مهم او اغیزمن علمي مرکزونه یې د خپلې ایډیې او نظریې مطابق په اسلامي ټولنو کې پرانیستي دي.
۳- د غربي افکارو او ښوونو پر بنسټ د اسلامي نسل روزنه؛ که چیرې د زده کړو مرکزونو کنټرول او فکري لوری ورکونه د غربیانو په لاس کې وي، په طبیعي توګه مسلمان زده کړیالان هم له هغوی څخه اغیزمن کیږي او د هغوی د بیلګو په څېر به زده کړې وکړي او روزنه به ومومي.
۴- د مسلمانانو په منځ کې تفرقې او بیلتون ته لمن وهل او د استعمار موافق او مخالف په توګه په دوه ډلو د خلکو ویشل؛ په داسې توګه چې استعمارکوونکي خپل موافقین او پلویان روڼ انده، متفکر او پوه معرفي کوي او له هغوی څخه ملاتړ کوي، د پرمختګ او تمدن بیلګه یې بولي؛ اما په ورته حال کې، خپل مخالفین د لڼدفکره، بنسټ پالونکی، وروسته پاتې او له علم او پوهې څخه پردی معرفي کوي او په مختلفو رسنیو کې د هغوی سپکاوی او په هغوی پسې بد وایي او ځینې یې زندان ته اچوي او ځوروي یې او حتی په شهادت یې هم رسوي.
۵- له مسلمانو ښځو څخه حجاب او اسلامي عفت لېرې کول او د ټولنې په قشرونو کې د ګډوډۍ او بې نظمې رامنځته کول؛ ښځې په اسلامي ټولنه کې ځانګړی ځای او رول لري او د هغوی حیا او عفت د اسلامي ټولنې د اصولو او ځانګړنو څخه دې، اما که چیرې له دغې ګران بیې ملغلرې څخه بې برخې شي او له کوره چې اصلي او خوندي ځای یې دې، بهر شوې، فساد او بد اخلاقي عام کیږي او ټولنه په فساد لړل کیږي.
لیکوال: ابو رائف
By محمد فاتح