لیکوال: "ابومهاجر"
د هر انسان په فطرت کې د عقل او هوښيارۍ يو تمايل شته؛ ځکه چې انسان په نړۍ کې یو له زړه راښکوونکو مخلوقاتو څخه دی او د انساني تاریخ په اوږدو کې دا پوښتنه شوې ده چې:
دې پوښتنو ته ځواب ویل او هغه باندې قانع کېدل د انسان د دین اساس دی؛ نو که د دې پوښتنو ځوابونه او د هغه مستلزمات سم وي او په دې څېړنه کې انسان سمې پایلې ته ورسېږي، د هغه دین به هم سم وي او د ژوند په ټولو برخو کې به يې سم او ګټور اغېز ولري. په پایله کې، په دنیا او آخرت کې به د هغه د نجات سبب ګرځي؛ خو که د دغو پوښتنو او غوښتنو ځوابونه ناسم وي، نو د انسان دین به هم ناسم او باطل وي او د انسان پر ژوند به منفي اغېزې ولري.
لکه څنګه چې څرګنده شوه، انسان، د یوه پلټونکي په توګه، تل د خپلو ذهني پوښتنو په لټه کې دی او د هغه پوښتنو د ځوابونو موندلو لپاره هغه له نورو مخلوقاتو څخه توپیر شوی دی. داسې چې هغه د دې توان درلود چې څه چې خدای د هغه لپاره جوړ کړي دي هغه تسخير کړي. خو انسان له ټولو صنعتي، سوداګریزو او علمي کشفونو سره سره بیا هم په خپل ژوند کې د کمښت احساس کوي، دغه کمښت دَی له یوه سختي ننګونې سره مخ کوي؛ ځکه هغه سره د دې ډېرو اسانتياوو سره د خوښې احساس نه کوي؛ ځکه چې مرګ ټوله خوندونه ورته ترخه کړي.
له بلې خوا د داسې ښکلې نړۍ جوړول، له ټولو اسانتیاوو او ښېګڼو سره سره یې انسان ډېر پرېښانه کړی دی. ځکه چې هغه باید دا ټول ښکلا پرېږدي او په “دوه مترو” ځای کې کېښودل شي. او هغه اسانتیاوې چې ټول عمر یې د هغه لپاره زيار ايستلی، هغه د ځان سره نه شي وړلای.
دا هدف به یو لوی شاليد ولري؛ ځكه ځينې خلك د هغه په مقتضا عمل كوي او ځينې خلك له هغه څخه مخ اړوي او خپل نفساني غږ ته لبيک وايي. او انسانان د جزا او سزا مستحق کيږي چې الهي عدالت هم د هغه اقتضا کوي، تر څو د انسان ژوند په دې دنيا کې ختم نه شي. بلکې هغه څه چې يې په دې دنیا کې کرلي دي، په بله دنیا کې یې ورېبي.
Previous Articleپه اسلام کې د ښځې مقام (اووه ویشتمه برخه)
Next Article په اسلام کې د امنيت ارزښت (نهمه برخه)