اسلام په سویډن کې

لیکوال: محمد الافغاني

اسلام په سویډن کې

سویډن؛ د شمالي اروپا په اسکاندیناوي جزیري کې یو هیواد دی. دغه هېواد په لوېديځ کې له ناروی، شمال ختيځ ته له فنلنډ، په ختيځ کې د بوتني خليج، په سوېل ختيځ کې د بالتيک سمندر او په سوېل لوېديځ کې له ډنمارک سره ګډه پوله لري.

د دغه هېواد پلازمېنه او تر ټولو لوی ښار «استکهلم» دی. د دغه هېواد پاچاهي او حکومت یې په پارلماني ډول چلېږي.

مسلمانان او د سویډن په ټولنه کې د اسلام رول

په حقیقت کې، په سویډن کې د مسلمان کېدو معنا د ستونزو او سختیو ګالل دي، او په هغه ځای کې په عمومې توګه د دین سره لږ اشنا دي. او اوس مهال، ۸۸٪ خلک مسیحیان دي؛ له همدې امله، سویډن یوه عیسوې ټولنه ده.

اسلام په سویډن کې دوهمه لوی دی ګڼل کیږي. د سویډنیانو له نظره، اسلام یو څو اړخیز حقیقت دی او په سویډن کې د مذهبي کېدو مختلفې مفکورې شتون لري.

له دویمې نړیوالې جګړې له مهاجرتونو وروسته په سویډن کې د نویو عقایدو او مذهبونو د پیروانو ګڼې ډلې جوړې شوې او د نویو مذهبونو په منځ کې اسلام تر ټولو زیات پام ځانته اړولی دی.

په سویډن کې د مسلمانانو شمېر ډېر کم دی. خو، د اسلامي چاپیریال سره د سویډنیانو اړیکه اوږد تاریخ لري او مسلمان کډوال هم د ټولنې په مختلفو کچو کې شتون لري.

په سویډن کې د اسلام تاریخ

د وایکینګانو په دوره کې، د اسکاتلند خلکو د خپل سیاحتي طبیعت له امله، د خلفاو سره پراخې اړیکې درلودلې. په ۱۷۱۸ زیږنیز کال کې د اولاند او ګوتلند په جزایرو کې د شاوخوا 800,000 سکې کشف په عربي لیک سره (مخصوصا د عباسې له دورې څخه) د دې اړیکو ثبوت دی.

سویډني معمارۍ هم د اسلامي معمارۍ څخه الهام اخیستی دی. د سویډن د هنر تاریخ پوهان په دې باور دي چې د استکهلم اصلي کلا چې په سویډن کې د سمبولیک معمارۍ ترټولو مهم اثر ګڼل کیږي او د لوی تالار په څیر جوړه شوې ده، د اسلامي تاریخ اومعمارۍ یوه بېلګه ده.

قرآن کریم او د سویډن په ټولنه کې یې رول

په سویډنې ژبه کې د قران عظیم الشان بشپړ ژباړې شتون لري چې پخپله د سویډن په مسلمانه ټولنه کې د قران کریم قوي رول ښیې. په سویډنې ژبه د قرآن لومړۍ ژباړه په ۱۸۴۳ میلادي کال کې د «فریدریک کرانسنس تاپل» له خوا شوې ده. د دې خاورې د مسلمانانو او مذهبې ډلو په منځ کې قرآن ستر مقام او رول لري.

په سویډن کې د مسلمانانو ننګونې او لاسته راوړنې

څرنګه چې د سویډن ټولنه د عیسویانو اکثریت ټولنه او هیواد دی، د نورو مذهبونو سره توپیر لري. سویډن ته د مسلمانانو د لویو ډلو په راتګ سره، د سویډن ټولنه او سیاست ورو ورو له یوې نوې ستونزې سره مخ شو چې هغه د اسلام ستونزه وه. په هرصورت، دا مسله په لومړۍ لسیزه کې او تر (2000 میلادي) لسیزې پورې د سویډن اتباعو د عادي ژوند چاپیریال پورې اړوند یوه ټولنیزه مسله وه. د نوې زریزې له پیل راهیسې، په سویډن کې اسلام په سیاسي مسله بدل شوی او په تدریجي ډول امنیتې مسله هم ده.

له همدې امله په دې خاوره کې ځینې مسلمانان له دې ستونزې سره مخ دي، چې له بده مرغه سویډنیان د مذهبې تعصب له امله، اسلام ته د امنیت د ضد په سترګه ګوري او دغه مسئله د دې لامل شوی دی چې مسلمانان د نورمال حالت کې نه وي او پرمختګ ونه کړي.

د دې خاورې د مسلمانانو پر وړاندې بله ننګونه دا ده چې دا ډله د مسیحې افراطې ډلو سره مخ ده. سره له دې هم د دې خاورې په ډېرو سیمو کې مسلمانان په مثبت او مذهبي تعامل او د اسلامي لارښوونو په تعقیب توانېدلي چې خلک دا حقیقت ومني چې اسلام او د هغه تعلیمات هېڅکله تاوتریخوالی نه دی، بلکې په دې کې هر شی د حکمت څرګندونه کوي. دا د بشریت لپاره ګټور او د عدالت د بقا لپاره اړین دی.