څرنګه چې امنیت د انسان د ژوند له مهمو برخو څخه دی، نو لازمه ده چې د فردي او اجتماعي امنیت په ګډون د هغې ټولو ابعادو او ډولونو ته پاملرنه وشي او هیڅ شی باید له پامه ونه غورځول شي؛ ځکه چې د یوه په نشتوالي کې د بل نشتوالی یقینا احساس کیږي. که انفرادي امنیت ترلاسه نه شي، ټولنه به په امن کې نه وي. په دې توګه، موږ غواړو د امنیت ډولونه، شخصي امنيت او د شخصي امنیت د رامنځته کولو اغېزمن لاملونه څرګند کړو.
د امنيت ډولونه
امنیت یو بې مثاله نعمت دی او د فرد او ټولنې په ټولو اړخونو کې د فردي، ټولنيز، سیاسي، کلتوري، اقتصادي، قضایي او داسې نورو له اصلي اړتیاوو څخه ګڼل کیږي. او د هغه برابرول د ولس، دولت او حکومت دنده ده.
امنیت، د انسان له خورا اړینو اړتیاوو څخه ده، تل د ژوند له پیل څخه تر پایه پورې په پام کې نیول شوی دی. دا د انسان طبیعي اړتیا ده، د نورو اړتیاوو ته د ځواب ویلو وړتیا او په وجود کې امنیت رامنځته کوي. هیڅ ټولنه او حقوقي نظام نشي کولای د امنیت او سولې مسله په بې پروايۍ سره پرېږدي. ځکه امنیت د انسان له مهمو اړتیاوو سربېره د کلتوري، ټولنیزې، سیاسي، علمي او اقتصادي ټولنې د ودې او پرمختګ لپاره هم مهم عامل دی. په دې ليکنه کې د انسان په ژوند کې د امنیت نسبي اهمیت او ارزښت په اړه بحث شوی دی.
نن سبا په ښکاره توګه لیدل کېږي چې هغه ملتونه چې امنیت نه لري د ژوند په ټولو برخو کې وروسته پاتې دي او ودې او پرمختګ ته نه دي رسېدلي. امنیت د پرمختګ یو له مهمو عواملو څخه دی او له دې پرته خلک نشي کولای خپلو فعالیتونو ته په بشپړه توګه دوام ورکړي. تر څو چې خلک د خپل مال، ژوند او ناموس په اړه د امنيت احساس ونه کړي، اغېزمن اقدامات به ونه کړي او د دغو سرچینو ساتنې ته به پام ونه کړي.
د امنیت د ډولونو په منځ کې، انفرادي او ډله ایز امنیت خورا مهم دی؛ ځکه چې په دې دوو ډولونو کې، نور ډولونه هم شامل دي. دا امنيت کېدای شي انفرادي وي (په هر فرد یا کوچنۍ ډلې پورې اړه ولري) یا ډله ایز (په ټوله ټولنه پورې اړه ولري). نو په پیل کې به دا دوه ډولونه بیان کړو او په راتلونکو برخو کې به د امنیت نور ډولونه هم ذکر کړو.
By محمد فاتح