لیکوال: اسماعیل ساراني
نشه یي توکې او روږدي کېدل (درېمه برخه)
د نشه یي توکو ډولونه
نشه یي توکي بېلابېل ډولونه او مختلفې کټګورۍ لري چې په یوه وېشنه کې یې منحصر کول او جلا کول ستونزمن دي. کیمیاوي او درمل جوړونې صنعت هره ورځ نوي ترکیبات معرفي کوي، کوم چې د اغېزې او جوړښت له مخې یو له بل سره توپیر لري؛ یو له عامو وېشونو څخه په لاندې ډول دی:
الف: هغه مواد چې د روحي او فزیکي روږدتیا سبب ګرځي:
ـ تریاک او د هغه مشتقات لکه هیرویین، مورفین، کوکایین او داسې نور.
ب: هغه مواد چې یوازې د رواني روږدتیا لامل کیږي:
– کوکایین
– امفیتامین
– چرس
– ماري جوانا
– قات
– اراموونکي درمل
– د فرّار مایعات (استنشاقي)
دا طبقه بندي زموږ سره مرسته کوي چې په ښه توګه پوه شو چې مختلف توکي څنګه د انسان په ذهن او بدن اغیزه کولی شي.
اوس راځئ چې د هر ډول مخدره توکو تعریف او د هغې د کارولو طریقې په اړه وغږیږو.
اپین (تریاک)
اپین هغه ماده ده چې د “کوکنارو” په نوم د نبات له شیرې څخه ترلاسه کیږي چې په معتدله سیمو کې وده کوي او ښکلي تور سره ګلونه لري.
دا ماده د کوکنارو له نېښ وهلو څخه ترلاسه کیږي، کوم چې د غوټۍ په بڼه وي، د وتلو په پیل کې د سپین رنګې شیرې په څېر وې، مګر د هوا د حالاتو له امله رنګ بدلوي او نسواري او کلکیږي.
تریاک معمولا نسواري رنګ لري او د امونیا په څیر بوی لري.
د کارونې طریقې: څکول، د خولې له لارې تېرول او د چای یا کافي سره څښل.
هیرویین
هیروین یو له خورا قوي روږدي کوونکو مخدره توکو څخه دې چې د سپین شیطان او د مرګ ګرد او داسې نور… نومونه یې ځانته غوره کړي دي. هیرویین یو سپین کرسټالي پوډر دې چې د مورفین څخه د تقطیر په طریقه استخراج کیږي.
هیرویین په بشپړ سرعت سره په الکولو کې ولیږي، چې د نشه یي توکو یو له خورا قیمتي ډولونو او د ټولنې د روغتیا لپاره خورا خطرناک شمېرل کیږي.
د کارولو طریقه: څکول، تنفس کول، تزریق او تودوخه ورکول.
مورفین
مورفین یو روښانه نسواري یا سپین کرسټال پوډر دي او د اپینو یو له خورا مشهورو محصولاتو څخه دي.
د کارولو طریقه: د چای او قهوې سره څښل، څکول او تزریق.
کوکایین
کوکایین د کوکا نبات له بوټي څخه ترلاسه کیږي، کوم چې سپین کرسټال ماده ده. د کوکا نبات په جنوبي امریکا کې موندل کیږي، مګر په دې وروستیو کې په سېلان او جامیکا کې کرل شوي.
د کارونې طریقې: تنفس کول، څکول او تزریق.
چرس
چرس یو نسواري رنګه ماده ده چې د یو بوټي د ګل او تنې څخه ترلاسه کیږي چې د “هندي شاهدانې” یا “کانابیس” په نوم یادیږي، په ګرمو سیمو کې ترلاسه کیږي. چرس لوی بوټي لري چې ځینې وختونه تر دوه مترو پورې رسیږي، ګردۍ دانې لري او زهرجنه ماده “چرس” د هغې له پاڼو څخه اخیستل کیږي. چرس په نورو نومونو هم یادیږي؛ لکه: بنګ، چارس، معجون، بنګاب، شارا، شرانګ، قانجا او داسې نور.
د مصرف کولو طریقې: څکول او خوړل یا ژوول.
مري جوانا
مري جوانا شنه تمباکو ته ورته یو ډول پوډر دي چې د کنف بوټي د ګلانو یا مثمره پاڼو له مخلوط څخه ترلاسه کیږي.
د مصرف کولو طریقې: څکول او تنفس کول.
قات
قات هغه نبات دې چې کوچني بوټي لري او په هر ډول خاوره او اقلیم کې وده کوي. دا نبات ځانګړې پاملرنې او کښت ته اړتیا نلري، دې بوټي ته هېڅ آفتونو او حشرات زیان نه رسوي.
د قات د مصرف طریقې: ژوول او څکول.