لیکوال: عبدالحمید نوروزي
حج او د هغه اړین مسائل (اوومه برخه)
د حج د قبولیت یا منلو شرایط
لومړی شرط: د نیت پاکوالی؛ خدای پاک په یوه قدسي حدیث کې فرمایلي دي:«أَنَا أَغْنَى الشُرَكَاءِ عَنِ الشِّرْكِ مَنْ عَمِلَ عَمَلاً أَشْرَكَ فِيهِ مَعِي غَيْرِى تَرَكْتُهُ وَشِرْكَهُ»؛( زه له هغو کسانو څخه چې راسره شریک یې ګڼي غني او بې نیازه یم؛ څوک چې یو عمل وکړي او له ما سره بل څوک شریک کړي، زه به هغه او د هغه شرک همغسې پریږدم.)
خدای تعالی د خپل بنده داسې عمل نه قبلوي چې په نیت کې یې بل څوک شریک کړی وي، او حج هم باید د الله د رضا لپاره وي نه د شهرت او…
دوهم شرط: د رسول الله صلی الله علیه وسلم پیروي؛ د هر هغه عبادت لپاره چې د الله سبحانه وتعالی حکم دی، رسول الله صلی الله علیه وسلم یې د ترسره کولو طریقه بیان کړې ده؛ کله چې به يې د حج مناسک ادا کول نو ويل به يې: «خُدُوْا عَنِي مَنْسِكَكُمْ» له ما څخه د خپل حج مناسک او اعمال زده کړئ او په دين کې له اضافي کارونو څخه ځان وساتئ؛ لکه څنګه چې فرمایلي یې دي:«مَنْ عَمِلَ عَمَلاً لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدُّ» ؛ څوک چې داسې عمل وکړي چې زموږ له حکم سره سم نه وي، هغه عبادت رد دی؛ يعنې هر هغه عبادت چې د خداى او د رسول الله د دين پر بنسټ نه وي، هغه عبادت رد او د منلو وړ نه دى.
د دعاګانو د قبلیدو ځایونه
دعاګانې په مقدسو ځایونو کې قبولیږي. امام حسن بصري رحمه الله د مکې خلکو ته په خپل لیک کې لیکي: د مکې په پنځلسو ځایونو کې دعا قبلیږي چې عبارت دي له:
-
د طواف پر مهال؛
-
د ملتزم تر څنګ؛
-
د رحمت د مېزاب لاندې؛
-
د کعبې دننه؛
-
د زمزم د اوبو تر څنګ؛
-
په صفا کې
-
په مروه کې
-
د صفا او مروه ترمنځ د سعی کولو په وخت کې ؛
9.د ابراهيم د مقام تر شا
-
په عرفات کې؛
-
په مزدلفه کې؛
-
په منی کې
-
حجر الاسود ؛
-
یماني رکن؛
-
درې ګونو جمراتو ته نږدې ؛
د حج مفسدات
۱- عرفات ته د وقوف پرېښودل.
۲- د حج له ستنو یا رکنونو څخه د یوه پریښودل؛
۳- له وقوف څخه مخکې جماع کول.
د احرام محظورات
د احرام ممانعتونه دا دي:
-
د ویښتانو لیرې کول یا پرې کول، د ګوتو او د پښو د نوکانو پرې کول.
كه محرم ته اړتيا وي نو د سر ګرول ورته روا دي او كه د سر څخه ويښتان په غیر قصدي توګه يا د هير او ناپوهۍ له وجې وتلي وي پر هغه څه واجب نه دي.
-
د عطرو استعمال؛ خو په هغه عطر کې کومه ستونزه نشته چې د نيت له تړلو مخکې وکارول شي او اثر يې له احرام وروسته هم پاتې وي.
-
د میرمنې سره یوځای کیدل او له هغې سره ملاعبه کول؛
-
دستکشې اغوستل؛
-
د یو شی وژل او زیان رسول یا د ښکار سره مرسته کول؛
-
د سړي لپاره، هر هغه کالي اغوستل چې ګنډل شوي وي؛ لکه: کميس، پرتوګ، پګړۍ، خولۍ، موزې او داسې نور، خو هېرول له دې قاعدې مستثنی دي.
-
د محرم سړي لپاره دا حرام دي چې خپل سر د هغه څه سره پټ کړي چې په هغې پورې تړلي وي، لکه پګړۍ، دستمال او خولۍ. خو که چترۍ يا خيمه يا د موټر چت يا خپل سامان د سر پر سر وي نو څه حرج نه شته او که د محرم په وخت کې د هير او ناپوهۍ له امله سر وخوري نو د نصيحت په وخت کې يې بايد لرې کړي او په هغه باندې هیڅ شی نه دې واجب .
-
د محرمې ښځې لپاره دستکشې اغوستل، مخ په نقاب پوښل او سترګې خلاصول حرام دي، دا ټول په احرام کې حرام دي. بلکې په ښځه باندې واجب ده چې خپل مخ په شرعي پټولو سره د نارينه وو د تېرېدو په وخت کې پټ کړي، که د احرام په حالت کې وي او که په بل ډول، پټ یې کړئ.
-
د حرم د ونو او بوټو ايستل او پرې کول د محرم او غير محرم لپاره حرام دي او هر څه چې په حرم کې موندل کيږي باید وانخیستل شي؛ پرته له دې چې د خبرتیا او اعلان لپاره وي.